Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 — ASIAD 20 — đã chính thức khởi tranh khi môn bóng rổ nam bước vào thi đấu từ ngày 10/9, trước khi lễ khai mạc chính thức diễn ra vào ngày 19/9. Đây là kỳ Á vận hội được tổ chức tại tỉnh Aichi và thành phố Nagoya (Nhật Bản), kéo dài đến ngày 4/10/2026. Với đoàn thể thao Việt Nam, đây là đấu trường lớn nhất trong chu kỳ bốn năm, nơi mục tiêu được đặt ra rất rõ ràng: giành 4-6 huy chương vàng và lọt vào top 20 trên bảng tổng sắp huy chương.
ASIAD 20: Aichi - Nagoya 2026 là gì và có gì đặc biệt?
ASIAD 20 còn được gọi là Á vận hội lần thứ XX, do tỉnh Aichi (trung tâm là thành phố Nagoya, Nhật Bản) đăng cai. Nagoya trở thành thành phố thứ ba của Nhật Bản tổ chức đại hội, sau Tokyo năm 1958 và Hiroshima năm 1994. Sự kiện đánh dấu kỳ trở lại đúng chu kỳ bốn năm sau khi ASIAD 2022 tại Hàng Châu (Trung Quốc) phải hoãn sang năm 2023 vì đại dịch COVID-19.
Quy mô chuyên môn của ASIAD 20 gồm 43 môn thể thao với 469 nội dung tranh huy chương, giảm 12 nội dung so với kỳ đại hội trước. Các môn Olympic vẫn giữ vai trò trục chính, trong đó điền kinh dẫn đầu với 50 bộ huy chương, tiếp đó là bơi (41), bắn súng (28), canoeing (20), vật và thể dục dụng cụ (18), cử tạ (16), wushu và karate (15), đua thuyền buồm cùng rowing (14). Bên cạnh đó, Hội đồng Thể thao châu Á (OCA) đưa vào danh sách đề xuất các môn như cricket, thể thao điện tử (esports), võ thuật tổng hợp (MMA), padel, squash, teqball và taekwondo ảo; phía chủ nhà cũng đề xuất bóng chày và karate.
Một điểm thú vị của kỳ đại hội năm nay là mô hình "làng vận động viên trên du thuyền" — giải pháp lưu trú đặc biệt phù hợp với địa hình vùng vịnh của Aichi và giúp việc di chuyển giữa các địa điểm thi đấu trở nên linh hoạt hơn. Cách tổ chức này cũng phản ánh nỗ lực tối ưu chi phí và tận dụng hạ tầng sẵn có của nước chủ nhà.
Đoàn Thể thao Việt Nam: 498 thành viên, 348 VĐV, 30 môn
Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 với 498 thành viên, trong đó có 348 vận động viên, tranh tài ở 30 môn thể thao. Đây là lực lượng "hùng hậu" xấp xỉ số lượng tham dự ASIAD 19 năm 2023 tại Hàng Châu. Mục tiêu trọng tâm của đoàn là phấn đấu mang về từ 4 đến 6 huy chương vàng, đồng thời giữ vị trí trong top 20 bảng tổng sắp.
Lễ xuất quân của đoàn đã diễn ra chiều ngày 9/9 tại Hà Nội, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, lãnh đạo Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cùng Ủy ban Olympic Việt Nam. Nghi thức trao cờ có ý nghĩa tiếp thêm động lực, niềm tin và quyết tâm cho các vận động viên trước giờ lên đường sang Nhật Bản. Trước đó, một số đội tuyển quốc gia buộc phải thay đổi nhân sự trong danh sách đăng ký vì vấn đề chấn thương — bài toán mà ban huấn luyện các môn phải giải quyết trong thời gian rất ngắn.
Lịch thi đấu và các mốc quan trọng tại ASIAD 20
| Thời gian | Nội dung | Ghi chú |
|---|---|---|
| 10/9 - 20/9 | Bóng rổ nam (12 đội, 3 bảng) | Môn khởi tranh sớm nhất, trước lễ khai mạc |
| 14/9 | Bóng đá nữ: Đài Loan (TQ) - Việt Nam (bảng E) | Trận ra quân của tuyển nữ |
| 16 - 22/9 | Bóng chuyền nữ (14 đội) | Việt Nam ở bảng D |
| 19/9 | Lễ khai mạc chính thức | Tại Aichi - Nagoya |
| 19/9 - 4/10 | Chương trình thi đấu toàn đại hội | 43 môn, 469 nội dung |
| 4/10 | Lễ bế mạc | Khép lại ASIAD 20 |
Bóng đá nam: U23+3 Việt Nam nằm ở bảng C cùng Uzbekistan, Kuwait và Philippines. Theo lịch công bố, thầy trò phải giải quyết ngay hai trận đầu tiên trước các đối thủ được đánh giá khác nhau về trình độ, rồi chốt vòng bảng bằng cuộc đối đầu với Uzbekistan. Vòng knock-out bắt đầu từ 25/9, bán kết 30/9 và trận tranh huy chương vàng diễn ra ngày 3/10.
Bóng đá nữ: Tuyển nữ Việt Nam rơi vào bảng E cùng Nhật Bản, Thái Lan và Đài Loan (Trung Quốc) — bảng đấu được đánh giá nặng với sự góp mặt của chủ nhà Nhật Bản. Đội ra quân gặp Đài Loan (Trung Quốc) ngày 14/9, sau đó lần lượt gặp Nhật Bản (17/9) và Thái Lan (21/9). Tứ kết và bán kết lần lượt diễn ra ngày 25/9 và 29/9.
Những điểm nóng của thể thao Việt Nam
Bắn súng — mũi nhọn săn vàng
Bắn súng tiếp tục là môn được giao mục tiêu thành tích cụ thể sau thành công tại ASIAD 19. Các xạ thủ chủ lực như Trịnh Thu Vinh, Phạm Quang Huy hay Lê Thị Mộng Tuyền được đặt nhiều kỳ vọng. Để tiếp lửa tinh thần, Liên đoàn Bắn súng Việt Nam cùng các nhà tài trợ đã công bố gói thưởng nóng chưa từng có: mỗi tấm HCV cá nhân tại Nhật Bản có thể nhận thêm từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng tiền mặt, bên cạnh mức thưởng theo quy định của Nhà nước.
Điền kinh — kỳ vọng từ "cô gái vàng"
Ở tuổi 31, Nguyễn Thị Oanh vẫn là trụ cột của điền kinh Việt Nam và lần thứ ba liên tiếp được trao suất chính thức dự ASIAD. Sự bền bỉ, kỷ luật và nền tảng thể lực được duy trì suốt nhiều năm giúp cô tiếp tục là niềm hy vọng ở các cự ly sở trường như 1.500m, 5.000m và 3.000m vượt chướng ngại vật.
Bóng chuyền nữ — thử thách ở bảng D
Đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam tham dự ASIAD 20 với 12 vận động viên, do HLV Nguyễn Tuấn Kiệt dẫn dắt. Danh sách gồm 4 chủ công (Trần Thị Thanh Thúy, Vi Thị Như Quỳnh, Phạm Quỳnh Hương và Bùi Thị Ánh Thảo), 3 phụ công, 1 đối chuyền, 2 chuyền hai và 2 libero. Đáng chú ý, Nguyễn Thị Uyên chưa góp mặt do chưa chắc hồi phục hoàn toàn sau chấn thương. Đội nằm ở bảng D cùng Hàn Quốc, Hong Kong (Trung Quốc) và Qatar, thi đấu từ ngày 16 đến 22/9 tại Aichi.
Bóng đá — bài kiểm tra bản lĩnh
Với cả bóng đá nam và nữ, ASIAD luôn là sân chơi khắc nghiệt bởi các đối thủ châu lục có trình độ chuyên môn cao và mật độ thi đấu dày. Với tuyển nữ, việc nằm chung bảng với Nhật Bản và Thái Lan đồng nghĩa mỗi trận đều là chung kết sớm. Với U23+3 Việt Nam, mục tiêu thực tế là vượt qua vòng bảng và tiến sâu nhất có thể.
Xem ASIAD 20 ở đâu?
ASIAD 20 được truyền hình trực tiếp trên các kênh thể thao và nền tảng số của Đài Truyền hình Việt Nam, cùng nhiều nền tảng OTT. Do chênh lệch múi giờ không lớn (Nhật Bản đi trước Việt Nam 2 giờ), phần lớn các trận đấu của đoàn Việt Nam diễn ra vào khung giờ thuận lợi cho khán giả trong nước — đặc biệt là các buổi chiều và tối.
Kết luận
ASIAD 20 là phép thử toàn diện cho thể thao Việt Nam: vừa đo sức mạnh ở các môn mũi nhọn như bắn súng và điền kinh, vừa kiểm tra chiều sâu lực lượng ở các môn đồng đội như bóng chuyền, bóng đá. Mục tiêu 4-6 HCV và top 20 là tham vọng hợp lý nhưng không dễ đạt được, bởi mặt bằng châu lục, đặc biệt từ các đoàn Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, ngày càng nâng cao. Điều đáng chờ đợi nhất trong những ngày tới là cách các đội tuyển trẻ và những gương mặt trụ cột chuyển áp lực thành phong độ, để mỗi lần quốc ca vang lên tại Aichi - Nagoya lại là một dấu son mới của thể thao nước nhà.