Kim Sang-sik — "Phù thủy bóng đá" của đội tuyển Việt Nam

Kim Sang-sik (Hangul: 김상식, Hán tự: 金相植) sinh ngày 17 tháng 12 năm 1976 tại Haenam, tỉnh Jeonnam (Hàn Quốc). Ông là một cựu cầu thủ và hiện là huấn luyện viên bóng đá người Hàn Quốc, đang dẫn dắt cả đội tuyển quốc gia Việt Nam lẫn đội U23 Việt Nam. Ông được xem là một trong những huấn luyện viên vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam.

Kim Sang Sik

Sự nghiệp cầu thủ

Kim Sang-sik khởi đầu sự nghiệp bóng đá đại học tại Đại học Daegu giai đoạn 1995–1998. Ông thi đấu ở vị trí trung vệ và tiền vệ phòng ngự — một mẫu cầu thủ được đánh giá cao nhờ khả năng đọc trận đấu và sự điềm tĩnh trong tranh chấp.

Năm 1999, ông gia nhập Seongnam Ilhwa Chunma và góp công lớn vào hai chức vô địch K League liên tiếp năm 2001 và 2002. Năm 2003, ông chuyển sang câu lạc bộ quân đội Gwangju Sangmu để thực hiện nghĩa vụ quân sự, rồi trở lại Seongnam từ năm 2005, tiếp tục giành thêm một chức vô địch K League vào năm 2006.

Tháng 1 năm 2009, trong bối cảnh Seongnam tái cơ cấu lực lượng, Kim Sang-sik chuyển tới Jeonbuk Hyundai Motors và được bổ nhiệm làm đội trưởng. Tổng cộng, ông có 378 lần ra sân ở cấp câu lạc bộ và ghi 15 bàn thắng.

Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, ông khoác áo Hàn Quốc 59 trận và ghi 2 bàn. Ông ra mắt ngày 29 tháng 5 năm 2000 trong trận giao hữu với Nam Tư, tham dự FIFA World Cup 2006 với hai lần vào sân từ ghế dự bị, và giành hai tấm huy chương đồng AFC Asian Cup các năm 2000 và 2007. Tại Asian Cup 2007, ông thay thế tiền vệ phòng ngự Kim Nam-il bị chấn thương và giúp Hàn Quốc vào tới bán kết, dù sau đó vướng vào một bê bối kỷ luật cùng đội trưởng Lee Woon-jae khiến ông bị treo giò một năm khỏi đội tuyển. Tháng 2 năm 2012, ông trở lại đội tuyển quốc gia sau gần 5 năm và giải nghệ quốc tế sau đó. Ông chính thức giải nghệ câu lạc bộ ngày 26 tháng 11 năm 2013, ghi bàn trên chấm phạt đền trong trận đấu cuối cùng gặp FC Seoul.

Sự nghiệp huấn luyện

Sau khi giải nghệ, Kim Sang-sik sang Pháp học khóa huấn luyện trước khi trở về Jeonbuk năm 2014 làm trợ lý cho các huấn luyện viên Choi Kang-hee và José Morais.

Ngày 22 tháng 12 năm 2020, ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng Jeonbuk Hyundai Motors — người đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ từng là cầu thủ rồi trở thành huấn luyện viên trưởng. Ngay mùa giải đầu tiên 2021, ông đưa Jeonbuk vô địch K League 1 và trở thành người đầu tiên vô địch giải này cùng Jeonbuk trên cả ba vai trò cầu thủ, trợ lý và huấn luyện viên; ông được trao danh hiệu Huấn luyện viên xuất sắc nhất K League 2021. Năm 2022, ông giành thêm Cúp Quốc gia Hàn Quốc. Tuy nhiên, đầu mùa 2023, sau chuỗi thành tích kém cỏi (thắng 3/10 trận, xếp thứ 10/12), ông từ chức ngày 4 tháng 5 năm 2023.

Dẫn dắt đội tuyển Việt Nam

Ngày 3 tháng 5 năm 2024, Kim Sang-sik được bổ nhiệm dẫn dắt đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam, kế nhiệm Philippe Troussier. Ngày 6 tháng 6 năm 2024, ông ra mắt trong trận vòng loại World Cup gặp Philippines và chấm dứt chuỗi 8 trận thua của Việt Nam bằng chiến thắng 3-2.

Từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 1 năm 2025, ông đưa Việt Nam vô địch ASEAN Championship 2024 sau khi đánh bại Thái Lan ở cả hai lượt trận chung kết, trở thành huấn luyện viên thứ ba của Việt Nam và là người Hàn Quốc thứ hai vô địch giải đấu này.

Ngày 28 tháng 5 năm 2025, ông dẫn dắt đội ASEAN All-Stars đánh bại Manchester United của Rúben Amorim 1-0 tại Maybank Challenge Cup ở Malaysia. Ngày 29 tháng 7 năm 2025, ông vô địch ASEAN U-23 Championship 2025 tại Indonesia — chức vô địch thứ ba liên tiếp của Việt Nam ở giải này. Tại SEA Games 2025, ông toàn thắng cả 4 trận, trong đó có chiến thắng 3-2 trước Thái Lan ở chung kết.

Tại AFC U-23 Asian Cup 2026 diễn ra tháng 1 năm 2026, ông cùng Việt Nam thắng toàn bộ các trận vòng bảng trước Jordan, Kyrgyzstan, Saudi Arabia và UAE, trước khi thua Trung Quốc 0-3 ở bán kết; ở trận tranh hạng ba, đội bóng của ông đánh bại quê hương Hàn Quốc 7-6 trên chấm luân lưu sau khi hòa 2-2.

Đỉnh cao 2026: Bảo vệ thành công ngôi vô địch ASEAN

Tháng 7 và 8 năm 2026, Kim Sang-sik đưa Việt Nam tới chức vô địch ASEAN Championship thứ hai liên tiếp. Sau trận hòa không bàn thắng với Singapore, ông giúp đội dẫn đầu bảng A bằng các chiến thắng trước Timor-Leste, Indonesia và Campuchia. Hai chiến thắng 2-0 trước Malaysia ở bán kết đưa Việt Nam vào chung kết gặp lại Thái Lan, nơi họ thắng 4-2 sau hai lượt trận. Ông trở thành huấn luyện viên đầu tiên trong lịch sử bóng đá Việt Nam bảo vệ thành công chức vô địch ASEAN Championship.

Biến cố FIFA ASEAN Cup 2026 và thất bại trước Thái Lan

Bước sang FIFA ASEAN Cup 2026, ông cùng đội tuyển Việt Nam gặp nhiều khó khăn. Ngày 29 tháng 9 năm 2026, Việt Nam thua Thái Lan 0-2 ở lượt trận thứ hai bảng B — trận đấu mà Sarach Yooyen mở tỷ số bằng cú sút xa ngay phút thứ 10, còn bàn gỡ của Tài Lộc bị từ chối vì lỗi việt vị. Sau trận, Kim Sang-sik gửi lời xin lỗi tới người hâm mộ và nhận trách nhiệm về mình, đồng thời thừa nhận việc tiền đạo Nguyễn Xuân Sơn sớm rời đội tuyển vì chấn thương là tổn thất lớn.

Ông sau đó khẳng định đội tuyển Việt Nam sẽ chuẩn bị tốt nhất để giành chiến thắng trước Pakistan ở lượt cuối bảng B, qua đó nuôi hy vọng giành vé vào chung kết FIFA ASEAN Cup 2026. Đây là giai đoạn thử thách bản lĩnh của nhà cầm quân người Hàn Quốc, người vốn được người hâm mộ Việt Nam đặt cho biệt danh "Phù thủy" nhờ những màn thay đổi người đầy toan tính.

Đời tư

Kim Sang-sik đã lập gia đình và có hai con: một con trai đang học đại học và một con gái đang học cấp ba. Ông từng chia sẻ rằng Choi Kang-hee và Kim Hak-bum là hai người thầy có ảnh hưởng lớn nhất tới sự nghiệp huấn luyện của mình.